Na severu Mađarske, na granici sa Slovačkom, a uz reku Ipoli, nalazi se prelep rezervat prirode: klisura potoka Pariš, koja se kolokvijalno naziva Veliki kanjon Paloca po mnogopoznatijem u SAD-u. Popularno ime doline klisure nije tačno sa geografske tačke gledišta, ali odražava posebnost i jedinstvenost ovog područja.

Pre nekoliko miliona godina ovde je vijugala reka, a danas se nalaze zadivljujući okamenjeni slojevi nagomilanog nanosa. U šlјunkovitom i peskovitom sedimentu nastalom u velikoj deblјini na pojedinim mestima talože se naslage sedre i tufita od sedre ili riolita.

Šetajući dolinom klisure, krećući se između kamenih izdanaka, ogromnih kamenih blokova, korenja i oborenog drveća, doživljava se prizor koji oduzima dah. U proleće i jesen, za vreme kiša potok Pariš (nije jasno odakle potiče naziv) i dalјe teče kroz inače presušeno korito reke.

Područje bogato paleontološkim nalazima i geološkim vrednostima krije mnogo zanimlјivosti za znatiželjne. Nedavno su u dolini pariškog potoka otkrivene prve pećine od debala u Mađarskoj, koje se čak i u svetu smatraju kuriozitetima. Delovi bilјaka i stabla drveća bili su ugrađeni u vulkanski sedimentni materijal nataložen nakon prestanka vulkanskih erupcija. Usled vulkanskog sedimentnog sloja u jezerskom okruženju i spolјašnjih sila, nesagorela stabla drveća u vrelom materijalu su počela da trunu, ostavlјajući vremenom na svom mestu udublјenja koja su razvojem i produblјivanjem doline izašla na površinu.

Specifičnu geomorfologiju predela, odnosno karakter visoravni, daju stene u prostoru, sloj tvrdog aglomerata i andezitskih krhotina ugrađenih u srednjemiocenski tuf koje štiti rastresitije sedimente ispod njega od razaranja. Paleontološki nalazi se probijaju na površinu gotovo netaknuti iz tek otkopanog sloja velike geološke vrednosti, koje zainteresovani mogu da otkriju. Pored toga postoji mnogo zanimlјivosti u dolini klisure potoka Pariš, koja se nalazi pod zaštitom države.

Dolina klisure može se posetiti u svim godišnjim dobima, a za potrebe posetilaca postavljeni su dobro obeleženi putokazi.

D. Tovarišić

ca-app-pub-6857681750005692~5345811589